Van de binding tot de bescherming: een lesje skimateriaal en haar functies

06-05-2019 - WinterTrex

Het is helemaal niet zo eenvoudig om het passende skimateriaal te kiezen. Want afhankelijk van het niveau, de voorkeuren, de functie of het type ski is er voor elk onderdeel van de uitrusting een grote keuze aan modellen en fabrikanten. In dit artikel wordt uitgelegd hoe de afzonderlijke onderdelen van de uitrusting functioneren en waar het bij de keuze van de uitrusting op aankomt.

 


De uitrusting begint met de juiste ski’s

De ski-uitrusting begint natuurlijk met de juiste ski. Maar dat is makkelijker gezegd dan gekozen. Want er is ondertussen een grote keuze aan ski’s, afhankelijk van uw skitype en niveau. Om de juiste ski te vinden, is het van belang om de opbouw ervan te begrijpen. Een ski bestaat uit meerdere lagen, maar ook uit zijranden, punten en uiteinden. De constructie van deze onderdelen is van invloed op wat een ski kan doen en voor wie hij geschikt is.

Hardheid

De hardheid van een ski wordt bepaald door twee parameters, flex en torsie. De flex is de hardheid in de lengterichting, dat wil zeggen hoeveel de ski buigt wanneer er een bepaalde druk wordt door gewicht en snelheid op wordt uitgeoefend. Een harde flex biedt meer controle en een rustigere skistijl. Een zachte flex daarentegen maakt het mogelijk om wendbaarder te skiën. De torsie heeft betrekking op de hardheid langs de lengteas, d.w.z. de hoek waaronder de ski aan de rand van de sneeuw is gepositioneerd. Een zachte torsie is niet zo sterk als een harde torsie, waardoor meer fouten worden gecorrigeerd. Hoe hard of zacht een ski moet zijn, hangt af van het lichaamsgewicht, het niveau en de voorkeuren van de betreffende skiër.

Skioppervlak

Het skioppervlak is het laagste deel van de ski dat tijdens het skiën in contact komt met de sneeuw. Daarom is het belangrijk om het altijd goed te waxen. Een gewaxte ski glijdt beter en is beter beschermd. De basis bestaat meestal uit polyethyleen kunststoffen, die de ski verschillende eigenschappen geven afhankelijk van de materiaalsamenstelling. Het coatingmateriaal kan onder andere van invloed zijn op de snelheid van de ski’s en de mate waarin ze de was kunnen opnemen.

Randen

De randen bevinden zich aan de twee buitenzijden van de ski en zijn gemaakt van metaal, meestal van staal. De zijranden zijn onder een bepaalde hoek voorgeslepen, waarbij de meeste ski’s tussen 88 en 90 graden ten opzichte van het oppervlak zijn voorgeslepen, afhankelijk van het beoogde gebruik. Deze hoek beïnvloedt het skigedrag van de ski’s. In feite heeft een minimale verandering in de hoek een groot effect op de skistijl. Hoe vlakker de hoek, hoe moeilijker het is om de ski onder controle te houden. De randen moeten regelmatig worden geslepen.

Constructieradius

Als je goed kijkt naar het verloop van de zijrand van de ski, zal je merken dat de ski’s in het midden smaller zijn dan aan de voorkant en aan de achterkant. De rand volgt deze vorm aan de buitenkant van de ski en vormt een bijna ronde boog. Dit wordt aangegeven door een bepaalde radius, de constructieradius. In de praktijk betekent dit dat de ski tijdens het op de rand komen precies in deze straal een bocht maakt. Afhankelijk van het type ski, kunnen de ski’s een andere constructieradius hebben. Hoe kleiner de constructieradius, hoe kleiner en smaller de bochten kunnen zijn. Hoe groter de straal, hoe breder de bochten die je kunt skiën.

Radius (in m)

Type ski

Beschrijving

10 tot 12 Slalom Deze ski’s zijn geschikt voor kleine, agressieve bochten.
14 tot 20 Freestyle, beginner, allrounder, poedersneeuw De meeste ski’s liggen binnen dit spectrum. De grotere radius zorgt voor meer stabiliteit op hogere snelheid. De ski’s zijn geschikt voor de meeste snelheden en pistes.
20 tot 30 Reuzenslalom, freestyle, poedersneeuw Omdat je bij de reuzenslalom sneller en bredere bochten skiet, moet de radius groter zijn. Ook freestyle ski’s en ski’s voor poedersneeuw hebben vaak een grotere constructieradius, omdat je ze niet gebruikt voor snelle, agressieve bochten.
30+ Racer Ski’s met een radius vanaf 30 meter zijn bijna alleen geschikt voor racers, die met extreem hoge snelheden skiën. Voor de meeste pistes is een dusdanig brede bocht echter te gevaarlijk.

Niet alleen de randhoek en de radius, maar ook de scherpte van de rand is bepalend voor de skistijl en de skiveiligheid. Scherpe, zachte randen bieden minder weerstand in de sneeuw, zodat je beter kunt glijden en stabieler kunt rijden.

Breedte

Een ski kan breder of smaller zijn. Dit heeft invloed op hoe de ski door de sneeuw glijdt en hoeveel druk je op de randen kunt uitoefenen. Zo zijn bijvoorbeeld de ski’s die ontworpen zijn voor poedersneeuw breder. Dit geeft je een groter oppervlak, minder druk op de sneeuw en een beter glijvermogen. Tegelijkertijd maakt een brede ski het op de rand komen ook moeilijker. De algemene tendens is dan ook om ski’s te bouwen die geschikt zijn voor alle doeleinden, breed genoeg zijn en zowel geschikt zijn op geprepareerde als op off-pistes.

Lengte

De lengte van de ski hangt af van het type ski en de grootte van de skiër. Een lange ski biedt meer controle bij hoge snelheden – maar beperkt de mobiliteit en wendbaarheid.

Gewicht

Een zware ski biedt meer controle, maar maakt het moeilijker om te manoeuvreren. Beginners of freestylers kunnen beter met lichtere ski’s skiën om wendbaar te zijn. Wedstrijdskiërs geven de voorkeur aan de zwaardere ski’s omdat ze meer controle hebben bij hoge snelheden.

Uiteinden van ski’s

Traditioneel zijn de voorste punten van een ski meer gebogen dan de uiteinden. Dit maakt het gemakkelijker om over heuvels te skiën. Bij het freestyle skiën zijn ook gebogen uiteinden bekend geworden, omdat de skiërs hier ook ‘fakie’ skiën. Dit betekent dat ze achteruit van de helling skiën.

Skitypen

Afhankelijk van de vaardigheid en het soort skiën zijn er verschillende ski’s:

Zoals de naam al doet vermoeden, zijn allrounders geschikt voor veel verschillende terreinen en niveaus. Als je op veel verschillende pistes skiet, doe je dat meestal op een allrounder.

Voor beginners zijn er speciale beginnerski’s die iets korter en lichter zijn dan de allrounders om de skiërs in het begin meer stabiliteit en wendbaarheid te geven.

Met de groeiende populariteit van off-piste skiën, zijn er ook specifieke poedersneeuwski’s of freeriders ontwikkeld. Deze zijn breder en langer om het glijden op zeer zachte sneeuw te vergemakkelijken.

Voor professionele skiërs zijn er ook speciale skitypes voor slalom, reuzenslalom of snelle afdalingen.

Skischoenen zorgen voor een goed gevoel

Hoe belangrijk de ski’s ook zijn voor de uitrusting, ze zijn natuurlijk niet het enige onderdeel. Schoenen spelen ook een zeer belangrijke rol bij het skiën. Want hoe perfect de ski’s ook zijn, wie in een ongemakkelijke skischoen staat, heeft geen plezier op de piste.

Bovendien beschermen de schoenen de onderbenen en enkels en brengen de bewegingen over op de ski’s. Daarom voelen ze harder en minder flexibel aan dan normale schoenen. Dit komt vooral door de harde buitenste laag van de schoenen. Deze is gemaakt van polymeer kunststof en kan min of meer zacht en flexibel zijn, afhankelijk van de mate van flexibiliteit. De flex varieert van 50 tot 140+, waarbij een lagere flex staat voor zachtere, meer flexibele schoenen. De flex kan echter per fabrikant verschillen en mag daarom alleen als richtlijn worden gebruikt. Uiteindelijk moet je de schoenen passen en uitproberen – 20 tot 30 minuten is ideaal – en advies inwinnen bij een vakspecialist om het beste model te vinden.

Niet alleen de mate van flexibiliteit, maar ook de vorm van de beschermlaag draagt bij aan het comfort. Deze laag kan min of meer flexibel zijn, afhankelijk van het materiaal en het ontwerp. Hoe flexibel en rekbaar een schoen moet zijn, hangt af van het type ski. Freestylers hebben bijvoorbeeld meer flexibiliteit nodig, terwijl beginners meer bescherming nodig hebben. Maar het volgende geldt: hoe sportiever de skistijl en hoe zwaarder de skiër, hoe harder de skischoen (hogere flexwaarde).

Naast de buitenvorm van de schoen zijn er ook verschillen in de binnenkant van de skischoen. Zo zorgt een dikker materiaal voor meer warmte, neopreen voor meer flexibiliteit en versterkt dunner materiaal de overdracht van bewegingen.

Bindingen zijn de “tussenpersoon” tussen ski en schoen

Niet alleen de schoenen spelen een belangrijke rol, maar ook de bindingen. De bindingen zijn logischerwijs de verbinding tussen schoen en ski. Zij zorgen ervoor dat de schoen stevig aan de ski blijft vastzitten. Ze hebben echter ook een mechanisme dat ervoor zorgt dat de schoen bij een val uit de binding wordt gehaald, zodat je jezelf niet verwondt. De gebruikte binding is afhankelijk van de zool van de skischoen, het gewicht en de grootte van de skiër en het type ski.

Elke binding heeft twee kleine remmen. Zodra de schoen uit de binding loskomt, wordt deze verlengd en zorgt ervoor dat de ski niet wegglijdt. Wanneer de schoenen vastklikken, wordt de rem gedeactiveerd.

Een binding is echter niet altijd hetzelfde als een binding. Er zijn verschillende bindingen voor kinderen en volwassenen. Daarnaast kan je ook kwaliteitsverschillen opmerken, afhankelijk van het materiaal: hoogwaardige materialen verbeteren namelijk de sterkte, veerkracht, duurzaamheid en krachtoverbrenging van de bindingen. Deze eigenschappen zijn niet zo belangrijk voor beginners, daarom investeren meer gevorderde skiërs in duurdere bindingen.

Voor het off-piste skiën zijn er ook speciale bindingen die de skiërs in staat stellen om zowel de berg op als af te skiën.

Skistokken zorgen voor meer evenwicht en het juiste ritme.

Terwijl de bindingen, schoenen en ski’s de basis van de uitrusting vormen, zijn de stokken een belangrijk hulpmiddel. Ze kunnen door wintersporters worden gebruikt om zich over vlak terrein te duwen, te helpen met het evenwicht en het tempo van de afdalingen te bepalen, vooral tijdens korte bochten.

Bij de keuze van de skistokken is de lengte de belangrijkste factor. Deze is afhankelijk van de grootte van de skiër en het soort skiën. De skistokken worden gemeten vanaf het bovenste deel van de grip tot aan het uiteinde van de tip. Bij de aankoop moet worden opgemerkt dat je tot 5 centimeter langer bent met ski’s en skischoenen. Om de ideale lengte te vinden, is het het beste om de skistok andersom vast te pakken – d.w.z. bij het deel dat normaal gesproken in de sneeuw ligt.

Skistokken bestaan uit een handvat, lussen, steel, tips en ronde plaatjes. De handgreep is meestal gemaakt van plastic en een schuimachtige hoes die het vasthouden van de stokken veilig en comfortabel maakt. Er zijn veel verschillende soorten handgrepen. Het is het beste om er een paar te proberen en degene te kiezen die het meest comfortabel en stabiel in de hand ligt.

De lussen komen om de polsen heen en zorgen ervoor dat je je skistokken niet kwijtraakt. Bovendien hoef je de handgreep niet meer met zoveel druk vast te houden. Dit ontlast en beschermt de pols.

De stok zelf is gemaakt van aluminium of koolstofvezel. Aluminium is robuuster, koolstofvezel zorgt voor meer flexibiliteit. In de meeste gevallen is de stok recht, maar er zijn ook gebogen skistokken. Deze zijn speciaal ontworpen voor profs die de stokken op een bepaalde manier aan het lichaam willen aanpassen om meer aerodynamica en minder weerstand te genereren.

De uiteinden bevinden zich aan het einde van de stok. Ze zorgen ervoor dat de skistokken goed in de sneeuw kunnen worden gezet. Om te voorkomen dat ze te diep in de sneeuw verzinken, zitten de “platen” erboven – de schijven aan het einde van de skistok. Ook hier zijn er verschillen: platen met een grotere radius zinken minder in de sneeuw en hebben daarom de voorkeur voor het skiën in poedersneeuw. Racers daarentegen geven de voorkeur aan platen met een kleine radius omdat ze minder weerstand bieden.

Kortere skistokken hebben zich in het freestylen gevestigd. Dit komt omdat freestyle skiërs de stokken nauwelijks nodig hebben en als ze te lang zijn, belemmeren ze hun trucs.

Veilig onderweg met helm en beschermers

Naast deze klassieke ski-uitrusting zijn de laatste jaren ook speciale veiligheidsvoorzieningen voor skiërs steeds belangrijker geworden als onderdeel van de uitrusting. Hieronder vallen de helm en de beschermers:

Helm

Een helm absorbeert de impact van een val en verdeelt de schokgolf zodat het hoofd optimaal beschermd is tegen verwondingen.

Omdat helmen steeds populairder worden, hebben sommige fabrikanten ze uitgerust met extra functies. Deze omvatten ventilatieschachten voor optimale koeling, gehoorbeschermers en hightech functies zoals Bluetooth-verbindingen met de mobiele telefoon, waarmee je met andere skiërs in je groep kunt communiceren of zelfs naar muziek kunt luisteren.

Het belangrijkste aan een helm is niet zozeer het ontwerp als wel de veiligheid. Omdat alle helmen voldoen aan een internationale veiligheidsnorm, zitten de verschillen in de details. Wie bijzonder veel bescherming nodig heeft, kan verder kiezen voor een helm met volledige gezichts- en kinbescherming.

Protectors

Protectors zijn beschermers die skiërs beschermen tegen verwondingen bij een val. Een rugbeschermer ligt rond de wervelkolom, zodat deze de functie van een pantser heeft. Er zijn nu ook beschermerjassen die je onder het ski-jack draagt en die al een ingebouwde rugbeschermer hebben.

Sommige skiërs gebruiken een gewatteerde broek om hun dijen, heupen en stuitje te beschermen bij een val. Dit maakt het vallen op een ijzige ondergrond zachter en minder pijnlijk.

Er zijn ook elleboog- en kniebeschermers. Omdat deze de mobiliteit echter beperken, worden ze slechts door weinig skiërs gebruikt.

Het juiste onderhoud is belangrijk

De beste uitrusting helpt echter niet als er niet goed voor wordt gezorgd. Hieronder valt niet alleen het in de was zetten van de ski’s en het slijpen van de randen. Het is ook belangrijk om al je materiaal schoon te houden en zout, sneeuw en vuil na elke dag op de ski’s te verwijderen. Het is het beste om de uitrusting op een warme plaats te bewaren. Voor en na het skiseizoen is het raadzaam om de uitrusting te laten controleren en reinigen door een gespecialiseerde dealer.

Bij de skischoenen moet je ervoor zorgen dat de binnenschoen goed gedroogd is voordat je deze in het donker, bijvoorbeeld in de kelder, opbergt. Dit voorkomt zware slijtage en schimmelvorming.

Bij het reinigen van de skibril moet je rekening houden met een aantal bijzonderheden: de glazen mogen bijvoorbeeld niet worden afgeveegd met een zakdoek of zelfs een jasje, anders komen er krassen op. Daarom wordt voor het reinigen van de buitenste glazen lauwwarm, additievenvrij water gebruikt. De glazen worden vervolgens in de lucht gedroogd. Zodra de glazen droog zijn, kan je ze voorzichtig met een microvezel- of brillenreinigingsdoekje droogdeppen.

Voor skikleding zijn speciale wasmiddelen beschikbaar. Daarvoor moet het apart van de normale wasbeurt worden gewassen, vervolgens zeer goed worden gedroogd en uiteindelijk worden geïmpregneerd.

Want hoe zorgvuldiger je met je materiaal omgaat, des te langer het meegaat en des te beter en veiliger je op de piste skiet.

Met een goede basiskennis van de ski-uitrusting leer je niet alleen meer over het skiën, maar kan je ook de betere en passende uitrusting kiezen.

De belangrijkste vragen over de ski-uitrusting

Wat zijn de beste ski’s?

DE beste ski’s bestaan niet: afhankelijk van de vaardigheid, het type ski’s en de persoonlijke voorkeur zijn er verschillende ski’s die het best bij een skiër passen. Hoe meer je weet over ski’s, hoe beter je de ski’s kunt kiezen die het beste bij je passen. Verder is het raadzaam om advies van een specialist in te winnen.

Welke functies hebben skischoenen?

Skischoenen beschermen de onderbenen en enkels en zorgen ervoor dat je je comfortabel op de ski’s voelt. Bovendien brengen ze de bewegingen van het lichaam over op de ski.

Waarom zijn skistokken nodig?

Skistokken helpen om op vlak terrein te skiën, geven de skiër evenwicht en helpen om het ritme van de afdaling te bepalen.

Dienen helmen alleen ter bescherming?

Hoewel bescherming de belangrijkste functie van een helm tijdens het skiën is, zijn er nu ook helmen met hightechfuncties zoals Bluetooth, die de helm met de mobiele telefoon verbinden.

Waarom is goed onderhoud belangrijk?

Als je goed voor je materiaal zorgt, ben je veiliger op de piste en gaat het materiaal langer mee.

De 10 hoogste skigebieden in Zwitserland

Skigebieden met hooggelegen pistes hebben twee belangrijke kenmerken: sneeuwzekerheid ...

Met de auto op skivakantie: tol in de Alpenlanden

De meeste wintersporters gaan net als vroeger met hun eigen auto op skivakantie. Vaak ...