Hoe wordt kunstsneeuw gemaakt?

09-01-2018 - Marien Le Comte

We willen tijdens onze skivakantie op de piste allemaal van een afdaling over een dik sneeuwdek genieten. Maar moeder natuur heeft niet altijd het beste met ons voor. De oplossing: kunstsneeuw.

Een modern sneeuwkanon in actie.

Hoe ontstaat de kunstmatige witte pracht?

Als door te weinig sneeuwval of door dooi de sneeuw op de pistes niet geschikt is om op te skiën of te snowboarden, worden de zogenaamde sneeuwkanonnen ingezet. Het basisprincipe van de besneeuwingsinstallaties werd eind jaren ’40 per toeval ontdekt toen een Amerikaanse onderzoeker bij een lage temperatuur water in een windkanaal sproeide om de bevriezing van straalmotoren te onderzoeken en daardoor onverwacht sneeuw creëerde.

De meeste technische processen voor het maken van kunstsneeuw imiteren het natuurlijke ontstaan van sneeuw, waarbij kleine waterdruppels langzaam bevriezen en zo de typische vorm van sneeuwkristallen aannemen. Het voor de productie benodigde water komt meestal uit beekjes of (kunstmatige) meren in de omgeving.

Voor het maken van sneeuw wordt meestal het propellerkanon gebruikt. Het basiselement is hierbij een propeller, die van water en stroom wordt voorzien en een sterke luchtstroom opwekt. Door de sproeiers wordt het water vóór de propeller gesproeid en door de dichte luchtstroom in de koude, droge winterlucht getransporteerd. Afhankelijk van de weersomstandigheden kan de grootte van de waterdruppels worden aangepast, zodat een zo optimaal mogelijke kunstsneeuw wordt gemaakt. Bij een lage luchtvochtigheid (ca. 30%) kan dit proces al bij +1°C worden toegepast, bij 80% luchtvochtigheid is een temperatuur van -4°C nodig. Hoe hoger de luchtvochtigheid, des te lager moet de buitentemperatuur zijn.

Voordelen van kunstsneeuw

Het grote voordeel van kunstsneeuw is dat de toestand bijna altijd hetzelfde is. Natuurlijke sneeuw kan afhankelijk van het watergehalte zeer poederig maar ook zeer papperig zijn. Pistes met kunstsneeuw zijn in principe harder dan pistes met natuurlijke sneeuw. Dat ligt aan het feit dat natuurlijke sneeuw een hoger aandeel lucht bevat dan kunstsneeuw. Terwijl een kubieke meter natuurlijke sneeuw tot maximaal 400 kg zwaar kan zijn, weegt dezelfde hoeveelheid kunstsneeuw tot maximaal 800 kg. Dankzij de gecomprimeerde vorm van een vlokje dooit kunstsneeuw in vergelijking met natuurlijke sneeuw duidelijk minder snel. Daarom kan de piste met kunstmatige sneeuw door deze dagelijks met behulp van pistevoertuigen te prepareren ook na meerdere dagen dooi nog geschikt blijven om op te skiën. Als je dus in het voorjaar op bruine hellingen nog witte stroken sneeuw ziet, gaat het daarbij hoogstwaarschijnlijk om kunstsneeuw.

De krachtigste besneeuwingsinstallaties van Europa staan volgens eigen gegevens in Sölden (Ötztal). Hier kunnen elf pompen tot maximaal 1,8 m³ kunstsneeuw per seconden creëren. Anders gezegd: de installatie kan in twee uur een voetbalveld met een laag sneeuw van één meter bedekken.

Sölden bezit zeer moderne sneeuwkanonnen.

De inzet van sneeuwkanonnen is alleen op bepaalde momenten zinvol. In de voorwinter moet de basis voor de opbouw van de pistes al worden gecreëerd. In het skiseizoen kunnen problematische delen dan worden bewerkt. In de late winter kan kunstmatige besneeuwing echter snel tot “sneeuwmodder” leiden, omdat als gevolg van de relatief lange en warme dagen de kunstsneeuw onvoldoende tijd heeft om uit te drogen.

Invloed op het milieu

Er wordt steeds opnieuw over gediscussieerd of kunstsneeuw de natuur negatief beïnvloedt of niet. Onomstreden is hierbij het hoge energie- en waterverbruik, dat het milieu langdurig belast. Het is bewezen dat de bodem onder een met kunstsneeuw geprepareerde piste veel langzamer afkoelt dan de bodem onder een piste met natuurlijke sneeuw. Door de lage temperaturen op pistes met natuurlijke sneeuw groeien hier ander (sterkere) soorten dan op kunstmatig geprepareerde pistes. Het langzamere dooien van kunstsneeuw leidt tot een vertraging van de plantengroei. Daarom vind je op dergelijke pistes plantensoorten die op helling met een zeer late dooi groeien. Maar een kunstmatig sneeuwdek beschermt planten ook beter tegen skiërs. Want door de bruine vlekken (stukken zonder sneeuw) die op natuurlijke sneeuwpistes snel ontstaan, kunnen de planten in de grond gemakkelijk door ski’s worden beschadigd of vernietigd.

Niet in de laatste plaats blijven de effecten van kunstsneeuw of de sneeuwtoevoegingen daarin omstreden. In Italië, Frankrijk en de VS worden deels dode bacteriën voor de betere kristalvorming ingezet. Dit soort toevoegingen is in Duitsland en Oostenrijk niet toegestaan. Volgens de Duitse Skivereniging worden chemische middelen alleen op wedstrijdroutes om constante wedstrijdomstandigheden te creëren. In principe zijn er dus geen chemicaliën voor het maken van kunstsneeuw nodig.

Informatie over het prepareren met pistevoertuigen vind je hier.

Bronnen:

  • dinsdag, 09. januari 2018
  • auteur: Marien Le Comte
  • categorie: Skigebieden
Print Friendly and PDF
Alles behalve skiën – Tips voor de vrijetijd in de skivakantie

Ná het skiën is vóór het plezier – het plezier is tenminste niet meteen voorbij ...

5 goede redenen om te skiën op de Schmittenhöhe

De Schmittenhöhe is de huisberg van Zell am See en een populair skigebied onder ...